Home / Di tích / Chùa / Chùa Dâu Bắc Ninh- Nơi chứa đựng nét cổ truyền của dân tộc Việt

Chùa Dâu Bắc Ninh- Nơi chứa đựng nét cổ truyền của dân tộc Việt

Cách Hà Nội 30km, xuôi theo hướng quốc lộ 5, chùa Dâu là một trong những địa điểm tham quan thu hút khách du lịch bởi bề dày lịch sử cùng kiến trúc độc đáo. Trải qua nhiều thế hệ, chùa Dâu chẳng những là địa điểm tâm linh được người dân thờ phụng mà còn mang ý nghĩa truyền thống, đi vào lịch sử và cả trong kho tàng thơ ca dân gian Việt Nam. Những câu thơ thân quen sớm đã được nhiều người thuộc trôi chảy:

Dù ai đi đâu về đâu

Hễ trông thấy tháp chùa Dâu thì về

Dù ai buôn bán trăm nghề

Nhớ ngày mồng tám thì về hội Dâu

Còn có tên gọi khác là Diên Ứng, Pháp Vân hay Cổ Châu, tuy nhiên tên gọi chùa Dâu thường phổ biến hơn cả và được nhiều người biết đến. Trước đây, chùa tọa lạc tại trung tâm phát triển văn hóa bậc nhất của Kinh Bắc, cũng là thủ phủ của quận Giao Chỉ xưa kia. Ngày nay, chùa thuộc xã Thanh Khương, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Nơi đây ngoài là địa điểm tham quan nổi tiếng thu hút khách du lịch, bên cạnh đó còn là chứng tích một thời kì dài hàng chục thế kỉ đi xuyên suốt lịch sử.

1. Lịch sử chùa Dâu

Ấn Độ là nơi bắt nguồn hình thành Phật giáo, tuy nhiên nếu nói về sự phổ biến và lan truyền thì phương Bắc có phần phát triển hơn. Theo con sông Dâu, Phật giáo được lan truyền đến Bắc Ninh và chùa Dâu bấy giờ chịu sự ảnh hưởng của quá trình kết hợp hai nền tư tưởng.

Chùa Dâu Bắc Ninh bắt đầu khởi công xây dựng vào năm 187 và hoàn thành vào năm 226. Cùng với tuổi thọ đó, nơi đây chứa nhiều bảo vật lâu đời quý giá, một trong số đó phải kể đến có bản khắc “Cổ Châu Pháp vân Phật bản hạnh” có niên đại 1752.

Ngày 28 tháng 4 năm 1962, chùa Dâu được xếp hạng vào di tích lịch sử. Các nhà sử học, Phật học chuyên nghiên cứu lịch sử Phật giáo Việt Nam khẳng định” Chùa Dâu là tổ đình của Phật giáo Việt Nam”.

chùa dâu
Chùa Dâu được xem là ngôi chùa cổ nhất, “tổ đình của Phật giáo Việt Nam”

Vào đời nhà Trần, vua Trần Nhân Tông sai Mạc Đĩnh Chi đến trùng tu lại ngôi chùa cổ kính thành “ chùa năm gian, tháp chín tầng, cầu chín nhịp”. Trải qua nhiều thế hệ với nhiều cuộc chiến tranh liên tiếp diễn ra mà đất nước phải gồng lên chống chọi, chùa Dâu vẫn sừng sững, cổ kính và nguy nga, là chứng nhân lịch sử quý giá của cả một nền dân tộc Việt.

2. Những kiến trúc lâu đời của chùa Dâu Bắc Ninh

Các tượng Phật hàng thế kỉ

Ngày nay, toàn bộ kiến trúc của chùa Dâu là quá trình tu sửa vào thế kỉ 18 của thời kì Hậu- Lê. Được biết, đây là kiểu thiết kế “nội công ngoại quốc”- bốn dãy nhà liên thông xuyên suốt với nhau bao quanh ba ngôi nhà chính.

Tiền đường của chùa Dâu đặt tượng Hộ pháp, tám vị Kim Cương. Gian thiêu hương đặt tượng Cửu Long, hai bên có các vị Diêm Vương, Tam Châu Thái Tử, Mạc Đĩnh Chi. Thượng Điện để tượng bà Dâu (Pháp Vân), Bà Đậu (Pháp Vũ), hai bên tượng bà Dâu là tượng Kim Đồng, Ngọc Nữ với gương mặt tươi mới, sống động trong điệu múa cổ xưa lâu đời, phía trước là một hộp gỗ trong đặt Thạch Quang Phật là một khối đá. Các pho tượng Bồ Tát, Tam thế, Đức ông, Thánh tăng được đặt ở phần hậu điện phía sau chùa chính. Ngoài ra còn có rất nhiều hình tượng Phật với điêu khắc tinh xảo, thủ công  như: tượng tổ sư Tỳ- ni-đa-lưu- chi, 18 vị La Hán…

Tháp Hòa Phong

Giữa sân chùa có tòa tháp Hòa Phong, được xây bằng chất liệu gạch đá lớn cổ xưa và nung thủ công nhiều ngày tới độ có màu sẫm. “Hòa Phong tháp” trước đây có 9 tầng, nay chỉ còn 3 tầng và có chiều cao khoảng 17m. Bên trong tháp là quả chuông đồng được đúc vào năm 1817 cùng với 4 vị thần cai quản 4 phương trời, mỗi vị cao 1,6m đứng ở bốn góc.

chùa dâu thờ ai
“Hòa Phong tháp” trước đây có 9 tầng, nay chỉ còn 3 tầng và có chiều cao khoảng 17m

Trước tháp, bên phải có tấm bia vuông dựng năm 1738, bên trái có tượng một con cừu đá dài 1,33 m, cao 0,8 m.

Tất cả kiến trúc trong chùa Dâu Bắc Ninh đều mang nét phong kiến cổ xưa, trải qua hàng thế kỉ và được giữ gìn đến tận ngày hôm nay.

3. Lễ hội ở chùa Dâu

Hoạt động chính của lễ hội

Theo truyền thống, ngày mồng 8 tháng 4 âm lịch hàng năm chùa Dâu sẽ trở thành trung tâm để các chùa thờ Tứ Pháp tổ chức hội. Sử sách ghi lại, các vị vua chúa trước đây thường đến tham dự hội, thậm chí tượng Pháp Vân còn nhiều lần được rước về kinh đô Thăng Long với mục đích cầu an yên, thiên hạ thái bình, thịnh trị.

Điều đặc biệt của lễ hội là người dân sẽ tổ chức các “lễ rước” các tượng Pháp Vân, Lôi Vũ, Pháp Lôi, Pháp Điện từ các chùa trong làng về chùa Dâu. Đám rước diễn ra long trọng với ngựa tườ, cờ lọng, cống bát quái… Dẫn đầu là rồng, phượng theo sau là kiệu rước các tượng.

Ngày hội diễn ra với đa dạng các hình thức trò chơi dân gian có từ lâu đời, thu hút đông đảo du khách gần xa. Nhiều người mặc áo Phật tử đến viến chùa, cúng lễ, dân hương và dự hội.

Ý nghĩa của lễ hội

Ý nghĩa quan trọng nhất của hội Dâu là cầu cho mưa thuận gió hòa, đối với vùng đồng bằng lúa nước, đây là ước vọng ngàn đời của người nông dân để hoa màu tươi tốt, gia đình phát đạt. Hàng năm, lễ hội thường diễn lại sự tích các vị Tứ Pháp, Man Nương, hội chùa Dâu vì thế cũng biểu lộ sự sùng bái tín ngưỡng phồn thực cổ sơ của cư dân vùng lúa nước.

chùa dâu thuận thành bắc ninh
Ý nghĩa quan trọng nhất của hội Dâu là cầu cho mưa thuận gió hòa

Nếu có dịp đến Bắc Ninh một lần, sẽ là thiếu sót nghiêm trọng nếu như bạn không ghé thăm chùa Dâu- ngôi chùa mang bản sắc truyền thống, văn hóa của dân tộc. Đến với chùa Dâu không chỉ là tham quan mà còn là thực tế hóa lịch sử, giúp bạn hiểu hơn về cội nguồn. Ắt hẳn, đây sẽ là điểm đến thú vị dành cho những ai yêu thích khám phá trong thời gian sắp tới.

Xem tiếp: Chùa Khánh Lâm – Ngôi chùa gắn bó với đời sống tinh thần của người dân Đồng Nai

Đánh giá bài viết

Đọc Thật Chậm

đền bảo hà lào cai

Đền Bảo Hà – Nơi thờ phụng người hùng của dân tộc

Đền Bảo Hà không phải là nơi thờ phụng những vị thần linh Phật hay …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *