Tìm hiểu Đền thờ Chử Đồng Tử (Đình Chử Xá)

7 August, 2017

Đền thờ Chử Đồng Tử thuộc thôn Chử Xá, xã Văn Đức, huyện Gia Lâm, Hà Nội. Đình Chử Xá (có thời gian gọi là đền Chử Xá) thờ Chủ Đồng Tử và Tiên Dung công chúa, Hữu Phi Nhân, Càn Hải tứ vị đại vương và hai vị Đương Niên, Đương Cánh. (Tiên Dung công chúa là con Vua Hùng và bà thứ phi là thợ cấy làng Đông Cảo; tứ vị đại vương ở đời Tống, Trung Quốc).

Có thể bạn muốn biết: Tìm hiểu về Đền Bạch Mã- Một trong tứ trấn Thăng Long

1. Tìm hiểu về Đền Thờ Chử Đồng Tử

Đền Thờ Chử Đồng Tử ở đâu — Bên ngoài Đền Chử Đồng Tử (Đền Chử Xá)

Theo truyền thuyết Chử Đồng Tử vốn là con nhà nghèo phải đi bắt tôm cá ven sông, gặp Tiên Dung công chúa, thành vợ chồng. Chử Đồng Tử đi buôn học được phép thuật rồi truyền giảng cho vợ. Hai vợ chồng bỏ hết vinh hoa phú quý, tìm học đạo tiên. Đời sau tôn là một trong “tứ bất tử” của Việt Nam (ba người khác là Thánh Tản Viên, Thánh Gióng và bà Chúa Liễu).

2. Kiến trúc Đền thờ Chử Đồng Tử

Đền thờ Chử Đồng Tử nằm trên khu đất cao, sát khu vực cư trú của làng, mặt tiên chữ nhị, hậu chữ công gồm nhà đại bái tiền tê và hậu cung.

Đọc thêm: Bí ẩn Đền Bà Kiệu- Thiên Tiên điện giữa lòng Hà Nội

Đại bái gồm 5 gian, 2 dĩ (chái) xây kiểu “tường hồi bít đốc tay ngai” có 2 trụ biểu lớn, trên cùng có trái dành gồm 4 hạc chụm đuôi, đầu hướng về 4 góc. Đỉnh trụ có trang trí hổ phù và hình tứ quý đắp nổi trong 4 ô lồng. Bờ nối mái còn hàng hoa chanh. Đại bái và tiền tế cấu tạo tương tự. Phần nóc Đền thờ Chử Đồng Tử, được làm theo kiểu chồng giường với 3 con giường chồng lên nhau đỡ đầu, dép và thượng lương, nhưng ở đây con giường được làm cụt, chia làm 2, tạo ra khoảng trống ở giữa. Vì vậy nhiều người tưởng lầm đó là giá chiêng. Ở đại bái có kết cấu kiểu kẻ chuyển. Song vì ở đây, người xưa muốn giữ nguyên cao độ, độ dốc của mái, đồng thời muốn làm “thoáng” kiến trúc cho nên đã không đặt thêm hàng cột quân. Thay vì không làm cột quán, trên xà nách để nối cột cái với cột hiên, người ta đặt cột trốn. Cột trốn có nhiệm vụ liên kết chiếc kẻ từ cột cái ra cột hiên.

Đền thờ Chử Đồng Tử ngày nay — Đình Chử Xá thờ Chử Đồng Tử

Nhà tiền tế có cấu tạo bình thường, có nghĩa là không có trên xà nách, mà ở đây chiếc kẻ được nối thang từ cột cái ra cột quân. Bộ vì được cấu tạo như sau: dưới cùng là một quá giang. Trên đó, trực tiếp quá giang đổ hai cột trốn và một số con giường cụt. Liên kết 2 cột trốn, ở phần ngọn có cấu đầu tạo nên khung “giá chiêng”. Câu đầu đội lần lượt 2 con giường cụt và 3 con giường nguyên để đỡ các hoành và thượng lương. Đây là cấu tạo lạ, có thể gọi là kiểu vì chồng giường kết hợp với giá chiêng. Thiêu hương có vì kèo làm theo kiểu chồng giường. Ở hậu cung, để đỡ mái, người ta cuốn vòm.