Home / Di tích / Đền / Hội Đền Yết Kiêu (Đền Quát) và Những tục lệ ít người biết

Hội Đền Yết Kiêu (Đền Quát) và Những tục lệ ít người biết

Xa Hạ Bì, huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương (Hải Hưng) ở ngay bên sông Phú Lương, có đền thờ Yết Kiêu, gia tướng của Hưng Đạo Vương. Hàng năm dân làng mở hội vào ngày mồng 8 tháng Hai âm lịch.

THẦN TÍCH YẾT KIÊU

Yết Kiêu là gia tướng của Hung Đạo Vương đã lập nhiều công trạng trong ba cuộc đánh đuổi quân Nguyên. Hạ Bi chính là quê ông. Ông là một người có sức khỏe. Bà mẹ ông nhà nghèo, lập quán bán hàng nước dưới gốc một cây đa đầu làng. Quán lợp sơ sài chỉ đủ che mưa che nắng.

Ông Yết Kiêu, lúc nhỏ ở với mẹ, ban đêm không bao giờ ngủ trong quán, bắc võng ngủ trên cây đa. Ông hầu hạ mẹ rất có hiếu và làm hết những công việc nặng nhọc. Nhà Ong có hai cái chum lớn đựng nước. Công việc gánh nước để dùng trong nhà cũng như để bà mẹ nấu ước bán do Ông đảm nhiệm. Gánh nước Ông không dùng thùng nhỏ, mà Ông đem ngay hai cái chum lồng vào để gánh nước ở sông. Mỗi lần như vậy Ông gánh đầy hai chum nước, đủ cho mẹ dùng bảy tám ngày..

đền thờ yết kiêu

Một ngày kia Ông gánh đôi chum ra bờ sông lấy nước, ông bắt gặp hai con trâu đang húc nhau, ông liền lấy đòn ống gánh nước để đuổi cho chúng khỏi húc nhau, không để hai con trâu mải húc nhau, húc dập cả đàn ông của Ông. Tức mình Ông xông thẳng tới lấy hai tay vít đầu hai con trâu xuống.

Hai con trâu hoảng sợ chạy xuống sông mất. ông nhìn tới đòn ông thấy có dính mấy chiếc lông trâu, ông tự bảo “Đòn ống mọc lông.”

Đoạn Ông nhổ những chiếc lông đó cắm vào hai lòng bàn chân không để lông ăn luôn vào da. Ông lấy làm lạ, nhưng cũng không lưu tầm tới mấy, gánh hai chiếc chum xuống sông để múc nước. Nào ngờ ông bước xuống sông, nước rê ra cả hai bốn và ông không múc được nước ông gánh hai chiếc chum về không. Không thấy có nước, bà mẹ hỏi thì ông đáp: “Sông hết nước rồi!”.

Thấy con trả lời một cách vô Lý bà mẹ cho là ông mải đi chơi không chịu gánh nước, rồi nối đôi. Bà vác gậy đuổi đánh, ông bỏ chạy, không dám vẻ nhà nữa. vẻ sau ông gặp Hung Đạo Vương theo vẻ làm gia tướng lập được nhiều công trạng trong việc đánh đuổi quân Mông cổ.

Trên đây là thần tích xã Hạ Bì. Thần tích này hội khác với những điều đã ghi trong các sách Nam Hải dị nhân của Phan Kế Bính và Hải Dương Phong vật chí của Trần Đạm Trai, bản dịch của Tô Nam Nguyên Đình Diệm.

Theo Hải Dương Phong vật chí, một lần ông ra bãi biển gặp lúc có hai con trâu húc nhau, ông dùng cùi tay đánh trâu, trâu chạy xuống bể mất dạng. Khi nhìn lại thấy có mấy cái lũng trâu dính bẹt vào cùi tay. ông cho lì vật thiêng bỏ ngay vào mồm nuốt chửng. Từ đấy ống lội nước cũng như đi trên đất bằng.

Theo Phan Kế Bính, khi ông thấy hai con trâu húc nhau, ông lấy gậy đánh trâu, trâu chạy xuống biển. Nhìn đầu gậy có dính mấy lững trâu, ông bỏ vào mồm nuốt chửng.

Khi theo Hung Đạo Vuông đánh quân Nguyên, ông dùng một chiếc dùi sắt, lặn xuống nước, khoan thủng thuyền của giặc, làm cho thuyền giặc bị đắm rất nhiều. Tướng giặc là Ô Mã Nhi thấy vậy dùng lưới chụp bắt được ông. ô Mã Nhi tra hỏi trong nước Nam có bao nhiều người tài giỏi như ông. Ông trả lời những người giỏi hơn ông nhiều lắm, tha ỏng, ông sẽ chỉ cho mà bắt. ô Mã Nhi nghe lời, sai lấy thuyền nhẹ chở ông đi dẫn đường, ông liên, trong một quân giặc không để phòng nhảy xuống sông trốn.

Khi giặc Nguyên đã phá xong, triều đình chưa kịp ban thưởng, ông đã ốm chết. Ông được truy phong làm TĨNH MỰC HIỂN MINH CHIÊU ỨNG ĐẠI VƯƠNG. Dân làng Hạ Bì lập đền thờ ông, và hàng năm mở hội để kỷ niệm.

TỤC LỆ TRONG NGÀY HỘI YẾT KIÊU

Ngoài những cuộc tế lễ tại đình, trong ngày hội dân làng có tổ chức đánh cờ bỏi. Và chung quanh đình là những đám cờ bạc như xúc xắc, thò lò, đáo đĩa v.v…

Làng này có tục đăng cai rất tốn kém. Hàng năm sau ngày hội, dân làng chỉ định 12 vị quan viên sẽ lo việc đăng cai cho ngày hội năm sau.

12 vị quan viên, trong suốt năm được chỉ định, nếu vợ có chửa sẽ phải phạt vạ, và theo nguyên tắc họ phải giữ không gần nữ sắc cho đến kỳ hội năm sau.

Đến kỳ hội, mỗi vị đăng cai phải giết một con lợn (heo) nặng ít nhất một tạ ta tức 60 kí lữ ngày nay. Con lợn này vị đăng cai phải nuôi từ năm trước, vỗ cho béo đẫy, và cũng phải giữ sạch sẽ. Nếu ai vô ý đổ lợn ăn phải vật ô uế, con lợn sẽ bị bệnh mà chết, do đó con lợn được săn sóc kỹ lưỡng cũng như vị đăng cai phải tự giữ gìn lấy mình vậy. Cùng với con lợn vị đăng cai lại phải lo thổi một mỉm xôi lớn, khổ mâm rộng 2 thước 2 tấc ta, tức là 0 thước 88 ngày nay. Mâm xôi phải đơm thật đầy. Và phải thổi bằng gạo nếp cái hột tròn mập và mùi thơm phức.

đền yết kiêu ở hải dương

Xôi lợn này Mang ra tế thần, rồi dùng làm phân chia cho dân làng. Các vị bô lão tuổi cao được chia phần nhiều hơn, đúng theo tục lệ trong tuổi già.

Các vị đăng cai nếu trong thời gian được chỉ định chẳng may gặp đại tang, sẽ bị loại, và một vị quan viên sẽ thay thế để lo việc đăng cai. Đăng cai tuy tốn kém, nhưng đây là một điều vinh dự trong dân làng, nên mọi người được chỉ định đều lấy làm hân hoan lo tròn bổn phận.

Theo lời một người dân xã Hạ Bì nói với chúng tôi thì Tình Mục Hiển Minh Chiêu ứng đại Vương linh thiêng lắm, Ngài phù hộ cho dân làng rất nhiều. Trong đền thờ Yết Kiêu còn có chiếc

búi tóc của Ngài. Chiếc búi tóc này, với thời gian đã biến từ màu đen sang màu vàng đỏ. Cho tới hồi 1945 chiếc búi tóc vẫn còn, nhưng không biết ngày nay có còn nguyên tại đền thờ Ngài chăng?

Bạn có biết: Khám phá lễ hội Đền Hùng- Quốc Giỗ nước Việt Nam

Đánh giá bài viết

Đọc Thật Chậm

Lịch sử Đền Đằng Châu (Đền Mây) Hưng Yên

Lịch sử Đền Đằng Châu (Đền Mây) Hưng Yên

Thần họ Phạm, huý Bạch Hổ, quê ở Đằng Châu, Kim Động (Hải Hưng). Bà …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *