Home / Di tích / Kỳ Quan / Gò Đống Đa Hà Nội và những điều ít ai biết

Gò Đống Đa Hà Nội và những điều ít ai biết

Gò Đống Đa ở về phía tây nam thành phố nằm giữa phố Tây Sơn, nay là đường Nguyễn Lương Bằng. Từ bao đời kỷ niệm chiến thắng Đống Đa đã trở thành một tục lệ đẹp của Hà Nội. Hàng năm cứ đến mùng 5 Tết, người Hà Nội lại tấp nập tới gò Đống Đa để ôn lại bài học lịch sử oai hùng của người xưa và vun đắp thêm chí khí quật cường.

Tìm hiểu về Gò Đống Đa

Gò này đúng là một bằng chứng về sự thất bại nhục nhã của bọn xâm lược Trung Quốc: Hai chục vạn quân Thanh đã bị đánh tan như xác pháo và hài cốt chúng vùi lấp ở nơi đây.

Nhưng gò này lại không phải là nơi mà tướng giặc là Sầm Nghi Đông tự tử như nhiều người tưởng. Tên đó kết thúc cuộc đời của nó sáng mùng 5 tết Kỷ Dậu (1789) ở một cành đa trên một cái gò chúng ta gọi tên nôm là núi Ốc và tên chữ là Loa Sơn. Nay núi ấy không còn, nhưng trên bản đồ Hà Nội năm 1873 còn thấy ở khu vực Nam Đồng. Khương Thượng có vẽ nhiều gò đống, trong số này một gò vẽ kèm cả hình cây đa. Đó là núi Ốc. Giờ đây, trên con đường đi từ phố Tây Sơn vào chùa Bộc, gần hết địa phận trường Công đoàn có một chỗ nhô cao. Chỗ đó chính là vết tích của núi Ốc ngày xưa.

lễ hội gò đống đa
Gò đống đa ngày nay

Ngoài ra suốt cả khu vực có nhiều gò đông ấy vốn có tên là “xứ đồng Đống Đa”. Cái tên này có từ trước khi xảy ra chiến thắng Đống Đa; năm 1771 Lê Quý Đôn đã ghi vào Kiến văn tiểu lục rằng xứ Đống Đa là nơi thi võ đời Lê. Việc điều tra thực địa cũng khẳng định sự thực đó: ngày nay ở khu vực này còn có những địa điểm mang tên “đường Điện thi”, “núi Cột cờ”, “ao Tượng”… là dấu vết nơi thi, nơi cắm cờ suý, nơi tắm voi chiến v.v…

Nhưng thực ra Đống Đa chỉ được nhắc tới nhiều là từ chiến thắng mùa xuân 1789 đánh tan quân Trung Quốc xâm lược.

Nguyên là sau chiến dịch, xác giặc đầy đồng, đầy ngả, vì số giặc bị tiêu diệt ở khu vực có tới dăm vạn tên. Người ta phải thu thập các xác đó xếp thành đống bên cạnh các gò đống có sẵn rồi phủ đất lên. Cả thảy 12 gò, gọi là kinh quán (ngày trước sau những chiến dịch, thường chôn giặc giặc thành gò, gọi là kình nghê, kinh quán, kình nghê là hai loài cá dữ, chỉ bọn giặc, kinh quán là gò lớn. Trong bài thơ Loa Son điếu cổ (viếng núi Ốc của thi sĩ Ngô Ngọc Du, sống đời Tây Sơn, có hai câu đầy tự hào: Thành Nam thập nhị kình nghè quán Chiếu diệu anh hùng đại võ công

Nghĩa là:

Mười hai kinh quán phía nam thành Còn rọi sáng công lớn của vị anh hùng Nửa thế kỷ sau, năm 1851, nhân mở chợ Nam Đồng, phải làm đường, san đất, và thế là lại gặp nhiều hài cốt mà thuở trước chưa thu lượm hết. Viên tổng đốc hạ lệnh đem gom lại chôn ở một cái gò thuộc đất làng Nam Đống thành ra cái kinh quán thứ 13 (tức gò Đống Đa ngày nay).

gò đống đa hà nội

Tới thời Pháp thuộc, vào những năm cuối thế kỷ XIX, thực dân đem khu vực xứ Đống Đa ấy cho tên việt gian Hoàng Cao Khải làm thái ấp. Khải bắt dân san bằng mọi gò đống, chỉ giữ lại cái gò thứ 13. Y cho dời đền Trung Liệt ở thôn Văn Tân (phố Nguyễn Khuyến ngày nay) về đấy. Đền này nguyên thờ Nguyễn Tri Phương, Hoàng Diệu và Đoàn Thọ. (Hai người trên hy sinh trong khi giữ thành Hà Nội, người cuối chết trong khi tiễu phỉ). Khải cho thờ thếm Truông Quốc Dụng, một người đồng hương với y cũng chết trong khi tiễu phỉ. Làm như vậy, Khải hy vọng rằng sau này y cũng sẽ được thờ tại đền này! Kể ra ghi công cho bốn liệt sĩ kia thì cũng được, nhưng lập đền thờ ở đây thì thật là lạc lõng. Vì gò này, cũng như toàn “xứ Đống Đa”, chỉ có thể là nơi kỷ niệm chiến công oanh liệt của nghĩa quân Tây Sơn đã tiêu diệt hai chục vạn quân xâm lược Trung Quốc vào mùa xuân năm Kỷ Dậu mà thôi.

Đánh giá bài viết
product image
Số người đánh giá
5 based on 1 votes
Tên Công Ty
Tiền Âm Phủ Quyết Vượng
Tên Sản Phẩm
Gò Đống Đa Hà Nội và những điều ít ai biết

Đọc Thật Chậm

Giải mã bí ẩn tảng đá Stonehenge chôn giấu hàng trăm năm

Giải mã bí ẩn tảng đá Stonehenge chôn giấu hàng trăm năm

Kể rằng người ta mang những tảng đá này từ Ire­land đến, nhưng chở bằng …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *