Home / Di tích / Cổng Làng / Cổng Làng Lạc Thị (Xã Ngọc Hồi- Huyện Thanh trì)

Cổng Làng Lạc Thị (Xã Ngọc Hồi- Huyện Thanh trì)

Làng thờ Thái úy Tô Hiến Thành với nhiều lễ hội – Làng có lệ làm ma cho con voi trận chết ở đền Liễu Hạnh. Voi do Lưu Phái làm và từ đó Lưu Phái là quan anh.

Lạc Thị cũng là nơi có đình làng được lập từ năm Bảo Thái thứ 7 (1726) từ đó đến năm 1992, đình làng đã qua nhiều đợt tu Sửa bằng bê tông mới giữ được không bị hư hỏng. Đình Lạc Thị thờ ông Tô Hiến Thành vị Thái úy phụ chính dưới hai triều vua Lý Anh Tông và Lý Cao Tông. Lịch Sử còn ghi câu nói của ông: “Ta là đại thần mà làm việc bất nghĩa thì còn mặt mũi nào mà trông thấy tiên đế dưới suối vàng”. Ngoài đình làng, Lạc Thị còn có chùa Linh Quang và miếu thờ bà Liễu Hạnh. Truyền thuyết kể rằng thời Tây Sơn đánh quân Thanh có một con voi chiến bị chết trước cửa đền, dân Lạc Thị phải nhờ dân Lưu Phái làm cho con voi to như thật để làm ma cho voi. Từ đó làng Lạc Thị có lễ đón anh cả Lưu và phải cắt ruộng trả công cho Lưu Phái.

Làng Lạc Thị

Tìm hiểu về làng Lạc Thị

Trên đường liên thôn từ Vĩnh Quỳnh về Lạc Thị, có một Cổng làng mới xây, dáng chững chạc, chắc khoẻ. nhưng chỉ có dòng chữ tên làng, không có câu đối nào khác. Đó chỉ là những nét bên ngoài, nếu chúng ta đi sâu vào Trong làng, gặp các bậc cao niên, ta sẽ gặp một Kẻ Giả (tên môn của Lạc Thị) với nhiều câu chuyện VHDG riêng của địa phương. Đây là một nơi mà người dân với hoàn cảnh nào cũng kiếm ra nghề để sinh sống. Ca dao có câu:

Hỡi cô thắt lưng bao xanh

Có về Lạc Thị với anh thì về

Lạc Thị có lịch có lề

Có sông tắm mát có nghề đìu tôm

Ta thường gặp tại các chợ Vĩnh Ninh, chợ Rấy, chợ Giả, chợ Nhớt và chợ Đảm những người quen mặt bày bán tôm tươi. Đó là tôm trong đồng, dưới sông mà nhân dân đã đi kiếm được. Từ đầu tháng mười đến giáp tết Nguyên Đán, đông đã gặt xong, lúa nước còn xâm xấp và tôm thì sẵn có. Chung quanh Lạc Thị lại có cả một hệ thống chợ các ngày  \phiên cứ theo nhau, mà một cân tôm tươi có thể bán lấy tiền mua từ 2- 3 kg gạo nên dân Lạc Thị không sợ đói, có nhà con trẻ sắp nồi chờ bố mẹ đi địu tôm mang ra chợ bán, thế nào cũng có. Ngoài điu tôm, dân Lạc Thị còn nuôi vịt, thật là vui khi: “Lấy chồng thả vịt thảnh thơi – Ăn rồi lại ngả áo tơi ra nằm”. Người Lạc Thị nắm vững kỹ thuật nuôi thả vịt để, ấp trứng nên nhà nuôi vịt đều có nguồn thu đáng kể. Ngoài việc nuôi vịt, người làng thường đến chợ Bằng Thường Tín để mua trâu về vỗ cho béo khỏe rồi lại bán cho nơi cần. Cũng có khi người ta mua trâu chợ nọ bán chợ kia, tuỳ theo tình hình chợ và nhu cầu của người mua. Nuôi bán như thế, họ có kinh nghiệm vỗ béo con vật, nên thành ngữ địa phương có câu “Gạo Bồ Nâu – Trâu Kẻ Già”.

Người làng Lạc Thị phải xoay đủ nghề bởi cả làng có 416 mẫu ruộng, tuy là bình quân mỗi người tới 5 sào ruộng Công nhưng vì số ruộng để dành cho thờ tự và các địa chủ nắm hết, nên nhiều ruộng mà vẫn nghèo. Người dân còn làm thêm các nghề thủ công như làm nón lá già, làm nghề thêu gia công cho các làng Quất Động, Bắc Ninh hoặc cùng lắm làm hàng xay hàng xáo.

Cái nghèo của Lạc Thị còn được sinh ra từ tệ nạn hủ tục và ngôi thứ tại đình Trung. Con trai sinh ra, bố mẹ đã phải có cơi trầu trình làng, rồi từ đó cho đến lớn, anh ta phải mua ngôi thứ Trong làng để có ngôi vị. Thật là chua xót khi nghe các bà vợ hát an ủi thân phận rằng:

Một mình ăn hết bao nhiêu

Ăn dành đẻ dụm mua nhiêu cho chồng

Lạc Thị cũng là nơi có đình làng được lập từ năm Bảo Thái thứ 7 (1726) từ đó đến năm 1992, đình làng đã qua nhiều đợt tu Sửa bằng bê tông mới giữ được không bị hư hỏng. Đình Lạc Thị thờ ông Tô Hiến Thành vị thái uý phụ chính dưới hai triều vua Lý Anh Tông và Lý Cao Tông. Lịch Sở còn ghi câu nói của ông: “Ta là đại thần mà làm việc bất nghĩa thì còn mặt mũi nào mà Trong thấy tiên đế dưới suối vàng”. Ngoài đình làng, Lạc Thị còn có chùa Linh Quang và miếu thờ bà Liễu Hạnh. Truyền thuyết kể rằng thời Tây Sơn đánh quân Thanh có một con voi chiến bị chết trước cửa đền, dân Lạc Thị phải nhờ dân Lưu Phái làm cho con voi lo như thật đế làm ma cho vơi. Từ đó làng Lạc Thị có lễ đón anh cả Lưu và phải cắt ruộng trả Công cho Lưu Phái.

Đình chùa đến miếu có Trong thôn xã là điều hình thường, nhưng ở Lạc Thị các vị hương trưởng lại bầy đặt nhiều lễ luật như: cầu thọ tháng giêng, cúng đại kỳ phúc tháng hai, mở hội đền ngày 3 tháng 3. làm lễ kỳ an tháng 4 và tháng 5, làm lễ tế thần nông, tháng 6 lễ hạ điền, tháng 7 lễ thượng điền, tháng 8 lễ thần nông, tháng 9 lễ xôi mới. tháng chạp lễ tất niên.

Ngoài các tục lo trên, tại Lạc Thị việc cưới xin, ma chay quá nhiều phiền nhiều. Người ta thách cưới nói bằng “Khiêng” nghĩa là giá trị bằng con lợn khiêng nặng, nhưng nếu thách cưới bằng “dắt” thì chỉ phí đã nên tới giá trị con trâu. Nếu nhà gái “xin một tiếng mõ”, tức là phái dẫn cưởi đủ để mõ ra mời làng đến ăn cỗ. Cho nên đám cưới rồi thì cũng khánh kiệt luôn về tang ma cũng vậy, hương ước quy định phải Sửa lễ mời hàng giáp đã đi chôn cất cho tang chủ.

Kể những chuyện xưa như vậy để ngày nay chúng ta vui mừng trước một Lạc Thị đang trên đường đổi mới. vui mừng khi Lạc Thị là một Trong những thôn thành lập xã Ngọc Hồi – một xã nổi tiếng của Thanh Trì.

Xem tiếp: Cổng thôn lễ pháp xã Tiên Dương Đông Anh

Đánh giá bài viết

Đọc Thật Chậm

Cổng Làng Yên Nội (Xã Liên Mạc – Huyện Từ Liêm)

Cổng làng Yên Nội mới được xây lại năm 2001 theo một mẫu hiện đại. …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *