Home / Di tích / Cổng Làng / Cổng làng Đại Cát (Xã Liên Mạc – Huyện Từ Liêm)

Cổng làng Đại Cát (Xã Liên Mạc – Huyện Từ Liêm)

Làng Đại Cát thuộc xã Liên Mạc huyện Từ Liêm, nằm ven sông Hồng. Tên làng là do đô đốc Tây Sơn Vũ Văn Dũng đặt, khi ông về đây chỉ huy chống lụt. Truyền thuyết kể rằng.

Tên làng xưa là Hạ Cát, gọi nôm là kẻ, khi Vũ Văn Dũng đại tướng thời Tây Sơn về cùng dân chống lụt, thấy chữ Hạ không đẹp, mới đổi tên là Đại Cát. Từ đó, làng làm ăn thịnh vượng, khi ông mất dân làng phối thờ ông trong đình thời nhà Nguyễn, Vua nhà Nguyễn bắt đưa ra ngoài. Nay lại đưa vào phối thờ trong đình.

LÀNG NGHỀ ĐẬU PHỤ ĐẠI CÁT – LIÊN MẠC

Con đường để Liên Mạc sáng sáng đều thấy tấp nập những cô gái đội mũ bảo hiểm đi mô tô, mỗi xe chở đến 4 thùng đựng đầy đậu phụ. Đó là những người con gái làng Đại Cát mang sản phẩm vào nội thành và hầu như tại các chợ, các quận đều có đậu phụ của làng Đại Cát – một làng nghề của xã Liên Mạc.

Xem thêm: Cổng Làng Liên Mạc (Hoàng Liên) (Xã Liên Mạc – Huyện Từ Liêm)

 làng Đại Cát

Xã Liên Mạc hiện nay gồm Đại Cát, Yên Nội, Liên Mạc và Hoàng Xá. Đi trên để sông Hồng nhìn xuống những thôn hợp thành mới cảm thấy sự giàu có của những làng này. Hoàng Xá – một làng chuyên trồng lúa, trồng bưởi Liên Mạc, Yên Nội vừa Trong hoa vừa đi chợ, còn Đại Cát nếu bạn đến vào buổi sáng sẽ cảm thấy những làn khôi từ lò nấu đậu bay lên, hoạt động Trong nơi sản xuất ồn ào, vui vẻ. Bây giờ không còn lũy tre xanh bởi tầm cao và màu sơn nhiều nhà mới đang phố diễn, và hơn hết, Liên Mạc, Yên Nội còn có cả những cánh đồng hoa đầy màu sắc tôn vẻ đẹp của làng. Khác với các xã, từ Hoàng Xá trở lên, làng nào cũng xây dựng lại Cổng đình làng. Một vẻ đẹp mà nhiều nơi đang mong muốn khôi phục ở đây đã thành hiện thực. Có Cổng làng cao đẹp, có tên làng và có cả câu đối ca ngợi cảnh sắc của từng làng, nét văn hóa mà ít nơi có được.

Cụ Nguyễn Văn Chẩn, vị lão làng ở Đại Cát giới thiệu về làng và sự tích nghề nghiệp như sau: Hạ Trì, phủ Hoài Đức) đến thời Tây Sơn có mấy năm bị lụt. Đại tư đồ Vũ Văn Dũng đã trực tiếp về ở cùng dân và tổ chức chống lụt. Thấy tên làng là Hạ Cát, ông bèn đổi tên là Đại Cát để mong dân được ấm no, vui vẻ.

Có thể bạn quan tâm: Cổng Làng Yên Nội (Xã Liên Mạc – Huyện Từ Liêm)

Dân làng nhớ ơn ông đã lập đền thờ sau này, đến triều Nguyễn thì bị phá bỏ. Nay làng khôi phục lại, đưa bài vị của ông vào phụ thờ Trong đình cùng ba vị thành hoàng Quách Lăng, Đình Bạc Nương và Đình Tĩnh Nương.

Dân các làng Trong xã Liên Mạc xưa nghèo lắm, chủ yếu là làm ruộng, chỉ riêng làng Đại Cát làm đậu phụ, cũng không ai biết tổ nghề là ai. nhưng nghề đã truyền đời Trong gia tộc, Trong làng xóm, nhà nhà đều biết. Quy trình làm thì ai cũng như ai: Họ mua đậu tương về làm (loại đậu tương 6 tháng thì hạt to cho sản lượng nhiều, loại đậu tương 3 tháng thì chỉ để làm tương vì hạt nhỏ, nếu làm đậu sẽ cho sản lượng thấp). Phơi đậu tương thật khô, cắn ròn thì đưa vào xay vỡ đói để lọc bỏ vỏ và tạp chất. Người ta mang đậu đã vỡ đôi để vào rá, đãi vào Trong nước cho sạch, để ráo nước rồi bỏ vào cối xay đá, xay lấy nước bột đậu. Hứng nước bột đậu đó Trong túi vải và vắt kỹ bỏ bã lấy nước bột, cho vào chảo đun sôi rồi đậy kín lại. Lúc này đậu ngon hay không ngon là ở tài người pha “nước giống” để vào chảo nước đậu, cái đậu sẽ nổi lên. Hớt cái đậu đó cho vào khuôn ép thành bánh đậu. Không ai bảo ai mà đậu làng Đại Cát đều có khuôn vuông gần giống nhau. Mỗi lần đun như vậy, một chảo nước đậu có thể cung cấp được 15-20 cái đậu, mỗi cái đậu có chứa 5-6 bìa. Đưa bài đậu sang cối ép theo quy tắc đòn bảy, ép chậm để nước thoát đều. nếu khô quá thì đậu quắt không ngon. Miếng đậu lấy ra khỏi cối ép có màu vàng nhạt là ngon.

Làm đậu như vậy nên vất vả lắm. Xưa chủ yếu là làm đậu lấy bã nuôi lợn, nên dù vất vả cũng cố làm. Xay bằng tay thì người làm đậu hầu như làm hết đêm mới được một mẻ 20kg. Nay xay mấy, có nhàn hạ hơn thì một đêm cũng làm 40-50kg đậu và kịp 7 giờ sáng giao hàng. Hiện nay ở Đại Cát có nhiều nhà làm hàng ngon, khách lấy ngay tại lò nên đắt hàng, ít nhà phải mang đi bán lễ. Đó cũng là điều mừng của Đại Cát. Cũng chính bởi ý nghĩa làng nghề vui mừng đó, khi dựng Cổng làng các cụ đã viết Đại Cát 1 lanh (Đại Cát đến thời vận thông suốt) để tỏ cho mọi người cùng biết.

Trong các làng thôn lập nên xã Liên Mạc cần kể đến một thôn nhỏ sát với Thụy Phương, đó là Hoàng Xá. Đây là một thôn mà cư dân có từ thời trước công nguyên. Có hai người con của Hoàng Xá là ông Nguyễn Văn Chất và ông Nguyễn Văn Đĩnh người Hoàng Xá, ông Nguyễn Văn Chất cùng với Lý Thân người bên làng Chèm được Thục Phán cử sang Tần. Hai ông đã làm nhiều việc rạng đanh con Hồng cháu Lạc, khi trở về nước Ly Thân được tôn là Đức thánh Chèm, ông Chất nổi tiếng là một danh y, khi mất được dân làng thờ. Người thứ hai là ông Nguyễn Văn Đĩnh, đỗ tiến sĩ khoa Tân Sửu, năm Quang Hòa nguyên niên thời Mạc. Ông bỏ Mạc trốn vào Thanh Hoá, cùng với Trịnh Tùng mưu việc trung hưng nhà Lê. Sự nghiệp thành ông được phong là Từ Quận Cổng, ông cũng được dân làng tôn thờ. 

Xem ngay: Cổng Làng Cổng Trước Tứ Kỳ (Phường Hoằng Liệt – Quận Hoàng Mai)

Đánh giá bài viết
product image
Số người đánh giá
5 based on 1 votes
Tên Công Ty
Tiền Âm Phủ Quyết Vượng
Tên Sản Phẩm
Cổng làng Đại Cát (Xã Liên Mạc - Huyện Từ Liêm)

Đọc Thật Chậm

Cổng Làng Liên Mạc (Hoàng Liên) (Xã Liên Mạc - Huyện Từ Liêm)

Cổng Làng Liên Mạc (Hoàng Liên) (Xã Liên Mạc – Huyện Từ Liêm)

Làng Hoàng Liên thuộc xã Liên Mạc ở bên sông Hồng. Xưa làng nghèo lắm. …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Google+