Home / Di tích / Chùa / Chùa Đại Tuệ Nghệ An Nam Đàn & Sự linh thiêng của một cổ tự

Chùa Đại Tuệ Nghệ An Nam Đàn & Sự linh thiêng của một cổ tự

Các ngọn Anh Nhuệ và Dương Chung đứng rải rác như quân cờ, núi Hồng Lĩnh đôi trĩ bên phải, núi Lam Thành bên trái. Sông Giang và sông Nón chảy quanh phía đông và phía tây. Phía trước nhìn ra sông Lam một dải bao quanh. Thuyền bè xe ngựa ngược xuôi đi lại trong khoảng sáng sớm mù chiều. Phía nam có núi Thiên Nhẫn phô xanh bày đẹp gần như vái chào. Thật là một đại danh thắng của Nghệ An

1. Tìm hiểu về Chùa Đại Tuệ Nghệ An Nam Đàn

Khi biên soạn sách Nam Đàn xưa và nay, giáo sư Nguyễn Văn Trương và các tác giả viết: “… Núi Đại Huệ có hình giống như quả chuông úp, đỉnh cao nhất là 454m, toàn bằng đá. Trên đỉnh núi có động Thăng Thiên, trong động có chùa Đại Tuệ (trí tuệ rất sáng suốt). Nghe truyền lại rằng chùa này do Hổ vương Hồ Quý Ly xây dựng để thờ Phật Bà Đại Tuệ đã phù hộ cho Hồ vương xây thành lũy trên núi để chống quân Minh. Bên trái chùa có một con suối chảy, xói mòn đá thành một cái giếng mà người ta đặt tên là Thạch Tỉnh (giếng đá). Ngoài ra còn có khe Trúc, khe Mai với nước trong suốt chảy róc rách, hai bên bờ suối có cây che phủ rất đẹp …”

hình ảnh chùa đại tuệ
Chùa Đại Tuệ ngày nay

Hoàng giáp Bùi Huy Bích (1778 – 1781) từng lên núi Đại Huệ để vãn cảnh chùa Đại Tuệ đã làm bài thơ vịnh cảnh ngôi chùa này như sau:

Tiểu thạch tằng loan tối thượng đầu, Càn khôn diểu diểu ý du du.

Thiên tranh hệt chuông hồn ghi dực, Địa chiết trường giang lược tự câu,

Khứ lộ xuyên điều tăng hiệp hổ,

Quy tiên khiêu thái mục tuần ngưu. Khả lân thạch tĩnh tuyền nguyên hoạt, Thâm cẩn dung bình bất tận thu.

Dịch thơ:

Đá nhỏ xếp vòng tối đỉnh cao,

Đất trời vòi vợi, dạ nao nao.

Trời dăng ngọn núi như xòe cánh,

Đất nắn dòng sông giống uốn câu, Đường núi xuyên cây sư bỡn hổ,

Roi tre gánh cỏ, trẻ lùa trâu.

Rất yêu giếng đá luôn đầy nước,

Sâu chỉ bằng lu múc hết đâu.

2. Kiến trúc tại chùa Đại Tuệ

Từ năm 1999 đến nay, sau nhiều lần khảo sát, chúng tôi đã xác định được vị trí chùa Đại Tuệ trên núi Thăng Thiên và một số hiện vật liên quan đến ngôi chùa này gồm:

Thạch đạc (mõ đá): là một khối đá lớn, nằm cách chùa Đại Tuệ chừng 200m về phía tây bắc, sát con đường lên chùa. Khối đá này có hình chiếc mõ lớn, nên nhân dân trong vùng gọi là mõ đá. Điều đáng chú ý là khi dùng đá gõ vào, từ khối đá này phát ra âm thanh như tiếng mõ. Tương truyền, ngày trước, các nhà sư thường ngồi thiền tại đây. Nhân dân trong vùng vẫn còn lưu truyền việc Hoàng đế Quang Trung khi hành binh qua núi Đại Huệ đã dùng mõ đá để giục quân nhanh chóng xuống núi.

Chuông đá: nằm phía đông nam sườn núi Đại Huệ. cách chùa Đại Tuệ chừng 250m. Đây là một khối đá tự nhiên lớn, có hình quả chuông bị tách làm hai nửa. khi gõ vào âm thanh vang rất xa. Âm thanh của chiếc chuông đá này giống như âm thanh của những chiếc chuông lớn trong các ngôi chùa.

Ngai đá: nằm cách chùa Đại Tuệ khoảng 70m về phía nam. Khối đá này giống chiếc ngai vàng. Tương truyền, các nhà sư thường ngồi thiền tại đây. Tục truyền, khi hành quân qua núi Đại Huệ. Hoàng đế Quang Trung đã từng ngự tại chiếc ngai đá này. Theo nhân dân trong vùng, khi bị Nguyễn Ánh đánh bại. Hoàng đế Cảnh Thịnh từng giả trang làm nhà sư trốn về ở an trong chùa Đại Tuệ và thường ngồi trên chiếc ngai đá này.

Thạch tỉnh (giếng đá): giếng đá mà Bùi Huy Bích mô tả trong bài thơ chữ Hán nêu trên, nằm cách chùa Đại Tuệ khoảng 80m. bên cạnh con suối nhỏ. Giếng có độ sâu chừng hơn 1 mét, chiều rộng cũng khoảng trên 1 mét. Hiện tại, cư dân địa phương đã dùng đá núi ghép lại giếng cổ này.

tin tức chùa đại tuệ

Hố sen: là một vùng đất trũng có diện tích khoảng 300m2 nằm cách chùa Đại Tuệ chừng 100m. cách giếng đá khoảng 30m. Hiện tại, các loại cây dại. lau lách, cỏ lác… đã mọc đầy vùng đất lầy lội này. Theo chúng tôi, sen hoàn toàn có thể mọc trong vùng đất này. Nhưng vấn đề đây có phải là hồ sen hay không thì cần phải chờ nghiên cứu khảo sát thêm. Tuy nhiên, nếu có một hồ sen trên núi Đại Huệ từng tồn tại thì chùa Đại Tuệ xứng đáng là một trong những ngôi chùa đẹp nhất ở xứ Nghệ như các danh nhân xưa từng hết lời ngợi ca mỗi khi đến vãn cảnh chùa.

Thành lũy bằng đá: tòa thành bằng đá này. với ba lớp vòng thành trên một bãi đất rộng, nằm cách chùa Đại Tuệ khoảng vài chục mét. Cách ghép đá ở đây hoàn toàn giống với kĩ thuật chèn, ghép đá ở thành Lục Niên (Nam Kim – Nam Đàn), thành Lam Thành (Hưng Phú – Hưng Nguyên), vốn là những toà thành được xây từ đầu thế kỉ XV, hoàn toàn phù hợp với thời gian cha con Hồ Quý Ly xây thành trên núi Đại Huệ để chống quân Minh.

Mộ tháp: nằm sát con đường mòn từ chùa Đại Tuệ ra giếng nước. Theo nhân dân địa phương, đầy là mộ tháp của nhà sư từng trụ trì chùa Đại Tuệ. khi viên tịch được tăng ni. Phật tử và nhân dân địa phương chôn cất và bảo vệ.

Bên cạnh mộ tháp này còn có một ngôi mộ được ghép bằng nhiều lớp đất đá trên một diện tích rộng chừng 100m2. Đây được cho là ngôi mộ của Hoàng đế cảnh Thịnh.

chùa đại tuệ nam đàn

Chùa Đại Tuệ: trên một vùng đất rộng vài trăm mét vuông, hiện chỉ còn lại hai bức tường xây bằng gạch nung theo phương pháp thủ công truyền thống thường thấy ở một số công trình kiến trúc còn giữ lại được ở lưu vực sông Lam có niên đại khoảng vài trăm năm. Nhân dân trong vùng khẳng định, đây là nơi thờ Phật Bà Đại Tuệ. Tại đây. hiện còn một tấm bia đá bị gãy một phần, bị bào mòn nhiều chỗ. Bia được khắc chữ Hán cả hai mặt. nhưng nhiều chữ bị mòn nên việc nghiên cứu nội dung bài văn bia gặp không ít khó khăn. Ngoài ra, người ta còn tìm thấy một số khánh đá lớn nhỏ khác nhau, chân tảng, ngói vỡ và nhiều mảnh gốm màu sắc khác nhau. Toàn bộ tượng thờ và đồ tế khí xưa của chùa Đại Tuệ không còn nữa. Nhân dân trong vùng mới lập lại bệ thờ và cúng dàng một số tượng Phật mới.

Phần còn lại của chùa Đại Tuệ, cùng những dấu tích gắn liền với Hoàng đế Quang Trung khi hành binh qua núi Đại Huệ cuối năm 1788 để tiến ra Bắc tiêu diệt 29 vạn quân Thanh có lẽ đủ điều kiện cho một dự án trùng tu khôi phục lại toàn bộ quần thể di tích văn hóa lịch sử này.

Đọc ngay: Chùa Phú Thạnh Châu Đốc & Những điều ít ai biết

Đánh giá bài viết
product image
Số người đánh giá
5 based on 1 votes
Tên Công Ty
Tiền Âm Phủ Quyết Vượng
Tên Sản Phẩm
Chùa Đại Tuệ Nghệ An Nam Đàn & Sự linh thiêng của một cổ tự

Đọc Thật Chậm

bánh xèo tại chùa

Chùa Bánh Xèo An Giang- Nơi đặc sản miền Tây làm nức lòng du khách

Chùa Bánh Xèo nằm tại tỉnh An Giang hàng ngày cung cấp hơn 7000 chiếc …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *